Güvenli mi Bağlanma?

Güvenli bağlanma, bebek ve anne arasındaki sözsüz iletişimin oluşturduğu duygusal bağlantı ve güven duygusu ile sağlar. Bakım veren kişi, bebeğe dokunarak, göz teması kurarak ve ifade ettiği ihtiyaçlarını karşılayarak, “güvenli bir liman” konumunu alır. Böylelikle, bebek etrafı anlamlandırırken, her zaman dönüp sığınabileceği güvenli bir evi olduğunu bilir. İnsan yaşamının doğası gereği hayatımız bağlanmalar ve ayrılmalardan ibarettir. Bu dünyaya gözlerimizi açtığımız ilk zamandan itibaren ihtiyacımız olan en temel duygu ise güven duygusudur. Yaşamın ilk iki yılında anne ile çocuk arasındaki bağ ise yaşamın sonuna kadar bireyi ayakta tutabilecek bir güç olarak bilinir. Benlik algısının temeli ilk 7 yılda atılırken güvenli bağlanma ile hayatımızdaki ilk harcı almış oluruz. Anne-bebek bağlanması sosyal ilişkilerin başlangıç noktasını oluşturur ve gelecekteki ilişkiler için anahtar rolü oynar. Peki güvenli bağlanma bu kadar önemliyken, bağlanma gerçekleşmezse ne olur? Kritik noktaları var mıdır? Bağlanma gerçekleşmezse bunu nasıl anlarız? Gelin birlikte öğrenelim.

Güvenli bağlanma, çocukların kimlik oluşumu için oldukça önemlidir. Benlikleri tanıyabilmeleri, karakterini zarara uğratacak tehlikelerden koruması için güvenli bağlanma köprü görevini üstlenir. Anne ile güvenli bağ oluşturan bebek, ilk çocukluk zamanlarını ve ergenlik zamanlarını daha az kaygılı geçirirler. Güvenli bağlanan çocuklar, zorluklar karşısında ‘ben başa çıkabilirim’ inancına sahiptirler ve özgüvenleri daha yüksektir. Güvenli bağlanan çocuklar ayrıca sezgilerini kullanarak çevresini yönetmekte daha başarılı olurlar. Her bireyin ihtiyaçları vardır. Bebeklerin temel olarak ihtiyaçları, “ beslenme, sevgi ve güvenliktir.” bir bebeğin sağlıklı bir gelişim göstermesi için fiziksel ve duygusal ihtiyaçları karşılanmalıdır. Bu ihtiyaçların karşılanması sağlıklı bir güvenli bağlanma oluşmasına katkı sağlar.

Peki güvensiz bağlanma olursa neler olur?

Güvensiz bağlanan çocuklar daha çekingen, çevrelerine daha az ilgilidir. Bazı araştırmalara göre ise, güvenli bağlanan çocukların ilkokul zamanlarında daha çabuk arkadaş edindiklerinin, ders notlarının daha yüksek olduğunu, iş birliği içerisinde olduklarını tespit etmiştir. Güvensiz bağlanan çocukların ise, az arkadaşlarının olduğunu, akademik süreçlerde zorlandıklarını söylüyorlar.

Güvenli bağlanmanın sağlıksız olduğunu nasıl anlarız?

Durduk yere huzursuz bir şekilde mızmız hareketler ve ağlama nöbetleri oluyorsa, uyumak istemiyorsa, yemek yedirmekte zorluk çekiyorsanız, bebeğiniz emmeyi reddediyorsa güvenli bir bağın olmadığını söyleyebiliriz. Bununla birlikte, çocukluk dönemlerinde asi tavırlar, karşı gelmeler, yalan söylemeler, evden uzak durmak istemeler de yine anne ile çocuk arasında güvenli bir bağın olmadığının göstergelerindendir.

Peki güvenli bağlanmayı desteklemek, geliştirmek için neler yapılmalı?
  • Bebeğe, bakım veren kişi çok uzun ayrı kalmamalıdır.
  • Bebekleri / küçük çocukları ayrılıklara hazırlamak önemlidir. Örneğin, işe giderken bebekle konuşup, onu ayrılığa hazırlamak için; “Anne şimdi işe gidiyor, anneanne sana çok iyi bakacak. Ben işte seni düşüneceğim ve akşam yeniden buluşacağız” diyebilirsiniz.
  • Emzirme eylemi hem sıcak hem de bağ kurmak için en önemli zaman dilimidir. Annenin göğsünde bir taraftan fizyolojik ihtiyacını giderirken, bebeğin duygusal olarak annenin güzel sözlerine de ihtiyacı vardır. Bunun için sevgi sözlerinizi hiç ağzınızdan eksik etmeyin.
  • Evden çıkarken çocuğa görünmeden çıkmak, kaçmak, çocuğun size olan güvenini zedeler, güvensizlik duygularını pekiştirir ve ayrılığa tepkilerini artırır. Bu sebeple mutlaka çocuğa veda edilmelidir.
  • Beraber resim yapmak, oyun oynamak, masal okumak, sohbet etmek güvenli bağlanmanın güçlerinden sayılabilmektedir.
  • Bebeğin duygularına uygun şekilde karşılık vermeli ve bebek için ulaşılabilir olunmalıdır. Bebek korktuğunda, üzüldüğünde olduğu gibi, olumlu duygular yaşadığında da anne-babasının yanında olabileceğini bilmesi gerekir.

Ev Okulu Derneği Esentepe Mahallesi, Mithat Ulu Ünlü Sokak No: 20/B D:1 Şişli / İstanbul bilgi@evokulu.org Gsm : 0537 430 43 02